In de tweede helft van 2017 pendelde ik vaak heen en weer tussen Nederland en Zweden. De reden laat zich raden.

Mijn broertje Jaap lag ernstig ziek in het ziekenhuis. De tekenbeetziekte TBE had zijn leven in één keer veranderd.

Ik bracht heel wat uurtjes door in zijn ziekenhuiskamer. Soms sprak ik met specialisten over Jaaps toestand. Vaker zat ik gewoon naast zijn bed. Naar mijn broer te staren. Te wachten.

Jaap verkeerde meestal in een soort onderbewuste toestand. Soms reageerde hij op wat je zei. Vaak ook niet. Het was hartverscheurend.

Ziekenhuiskamers hebben bovendien de vervelende gewoonte om nogal saai te zijn. Dus besloot ik op 6 september, Jaaps verjaardag, een boek voor hem mee te nemen. Als cadeau. In de hoop dat hij het ooit zelf zou kunnen lezen. Tot die tijd las ik het bij ieder bezoek aan hem voor. Geen gewoon boek trouwens. Nee, dit was “Het eeuwige gezeik,” van meesterschrijvers Giphart en Kluun. Een boek over de eeuwige vraag waarom Nederland nooit wereldkampioen werd. Althans, dat is de vraag waar het boek mee begon. Want in 2022 werden we het wel! Dankzij, hou je vast, want dit geloof je niet, een briljant plan van de KNVB. Mooi toch…

…Want Jaap was een voetbalfanaat pur sang. Voetbal was voor hem nooit zomaar een spelletje met een bal. Het zat in zijn bloed. Het was pure passie die door zijn aderen stroomde. Hij voetbalde jarenlang bij Swift 64 uit Swifterbant. Op de rechterflank. Als rechtshalf of als opkomende rechtsback. Hij trainde fanatiek. Won regelmatig. En als er ergens buiten een balletje lag, was Jaap nooit ver weg. Op plaatselijke grasveldjes of pleintjes zag je hem regelmatig pingelen.

En laten we eerlijk zijn: hij was een stuk beter dan ik.

Jaap en Ajax

Jaap was Ajax-fan in hart en nieren. Voor hem was Ajax niet zomaar een voetbalclub. Ajax was legendarisch. De Europese successen uit de jaren negentig? Jaap ging, net als de rest van Ajax-minnend Nederland, uit zijn dak. Maar zijn clubliefde had ook zo zijn grenzen.

Toen zijn teamgenoot Gerard Wijnands een prijsvraag won en hun team namens PSV naar AC Milaan mocht, was Jaap niet direct enthousiast. “Ik ga niet in een PSV-shirt lopen,” mompelde hij.

Uiteindelijk ging hij toch overstag. En stiekem was hij natuurlijk hartstikke trots. Want hoe vaak krijg je als jonge voetballer de kans om in Italië tegen een Italiaans jeugdteam te spelen? En dan ook nog eens legendes als Marco van Basten, Ruud Gullit en Frank Rijkaard in het echt te ontmoeten. Die ontmoeting haalde zelfs Voetbal International!

Tijdens die trip bezochten ze ook de wedstrijd AC Milan tegen Sampdoria. In het indrukwekkende San Siro stadion. Jaren later vertelde Jaap er nog regelmatig over. Die speciale reis wakkerde zijn liefde voor voetbal alleen maar verder aan.

Als echte Ajax-fan had Jaap trouwens een vaste traditie. Na iedere wedstrijd tussen Ajax en PSV belde hij met PSV-fan en Fietsende Vriend Arjan van Egmond. De inzet? Altijd een kratje Hertog Jan bier. De verliezer betaalde. Het laatste kratje hebben we nog steeds. En koesteren we als belangrijke herinnering.

Drie wedstrijden

En dan was er die bijzondere reis die onze vader ons cadeau deed. “Kies een plek in de wereld en we gaan er samen naartoe.” Jaap hoefde niet lang na te denken. “Wil je dan met mij naar drie speciale voetbalwedstrijden?” Zo gezegd, zo gedaan. Geen kleine wedstrijdjes hoor. Zeker niet. Ze gingen naar Anfield om Liverpool te zien spelen. Daarna naar het Emirates Stadium voor Arsenal. En sloten ze de reis af in Estadio Santiago Bernabéu met een wedstrijd van Real Madrid.

Drie stadions. Drie voetbaltempels. Drie herinneringen die nooit meer verdwijnen.

Jaap en Oranje

Boven alles was Jaap een groot fan van Oranje. Samen gingen we naar het WK van 1998 in Frankrijk en het EK van 2004 in Portugal. Twee toernooien. Twee keer kwamen we akelig dichtbij de finale.

Onze laatste wedstrijd samen beleefden we in 2016. Op Jaaps verjaardag, nota bene. In Stockholm. Zweden tegen Nederland. Het werd 1-1.

Precies een jaar later zat ik opnieuw naast hem. 6 september 2017. We zaten alleen niet in een stadion. Maar in zijn oersaaie ziekenhuiskamer. Daarom koos ik bewust voor Het eeuwige gezeik. Ik gaf het cadeau op zijn verjaardag. Precies een jaar na die laatste wedstrijd. En begon voor te lezen.

Een andere wedstrijd

Het voorlezen uit Het eeuwige gezeik was voor mij een manier om Jaap terug te brengen naar al die bijzondere voetbalmomenten die we samen hadden beleefd. De wedstrijden waar we bij waren. De wedstrijden die we samen keken. De avonden waarop voetbal belangrijker leek dan wat dan ook.

Ik weet nog steeds niet of Jaap mijn verhalen echt goed kon horen. Dat zullen we helaas nooit weten. Maar ik zag wel iets veranderen. Soms verscheen er een brede glimlach op zijn gezicht. Soms veranderde zijn blik maar een klein beetje. Soms helemaal niet. Al die tijd zat ik daar gewoon. Voorlezend. Terwijl de tranen over mijn wangen liepen. Omdat ik stiekem al wist dat we nooit meer samen naar een wedstrijd zouden kunnen kijken. In die ietwat muffe, saaie ziekenhuiskamer werd voetbal ineens veel meer dan voetbal. Het werd een herinnering. Een uitlaatklep. Een verbinding. Een laatste stukje van ons samen.

Eeuwig wereldkampioen

Het eeuwige gezeik neemt je op een hilarische manier mee door de geschiedenis van het Nederlands voetbal. Met anekdotes, absurde gebeurtenissen en vooral heel veel gemiste kansen. Het boek herinnert je aan de glorie en de vele bijna-momenten die het Nederlandse voetbal heeft gekend.

De glorie van de Europese titel van 1988. De talloze gemiste kansen op WK’s en EK’s. De beruchte karatetrap van Nigel de Jong. De 25 minuten waarin Nederland in 1974 wereldkampioen leek. En natuurlijk dat “Ja, we worden wereldkampioen, neeeehhh hij mist” mislukte schot van Arjen Robben tegen Spanje. Op zondag 11 juli 2010. In het Soccer City stadion in Johannesburg, Zuid-Afrika. Ik las het allemaal aan Jaap voor.

Tot aan het laatste hoofdstuk. Daarin beschrijven Kluun en Giphart een briljant plan van de KNVB. Een plan waardoor Nederland in 2022 eindelijk wereldkampioen wordt. Ik las Jaap vlak voor zijn overlijden voor dat 2022 het jaar zou worden waarin Nederland eindelijk de wereldtitel zou veroveren. Voor Jaap was het daarmee geen vraag meer. Oranje was wereldkampioen. Voor altijd!

Voor Jaap is Oranje dus eeuwig wereldkampioen voetbal 📚⚽🏆

Jaap, rust zacht, vriend.
We hebben samen heel wat mooie voetbalmomenten beleefd.
WK’s en EK’s. Stadions en voor de tv. Wedstrijden en oefenpotjes. Winst en verlies.

Het laatste kratje Hertog Jan bewaren we. Voor jou.

Proost, Jaap.
Op vriendschap.
Op Oranje.
Op de eeuwige wereldkampioen!
⚽🍻❤️